Canvas CuriosaSekswerker, het oudste beroep ter wereld?
Er wordt weleens smalend gezegd dat dit het oudste beroep ter wereld is. Canvas Curiosa duikt in de geschiedenis van de prostitutie. Waar ligt de oorsprong van dit toch wel eigenaardige beroep?
Eerst en vooral: wie heeft ooit bedacht dat dit het oudste beroep ter wereld zou zijn? De schuldige is de Britse schrijver en Nobelprijswinnaar Rudyard Kipling die in het verhaal On the city wall (1889) een vrouw ten tonele voert die ‘the most ancient profession in the world’ uitoefent. Veelal wordt verkeerdelijk het verhaal A walking delegate (1894) als bron vermeldt, maar dat klopt dus niet.
Tempelprostitutie
In Mesopotamië, het Tweestromenland tussen Tigris en Eufraat, bestond een vorm van tempelprostitutie bij de Sumeriërs. Meisjes dienden de vruchtbaarheidsgodin Ishtar door zich als priesteressen of qadishtu aan te bieden aan mannelijke gelovigen. Er bestonden trouwens ook mannelijke Ishtar-priesters die zich prostitueerden.
Dit gebruik ging terug tot 3000 v.C. en werd overgenomen door latere culturen, zoals de Babyloniërs.
De Griekse geschiedschrijver Herodotus vertelt: “Het meest dwaze gebruik van de Babyloniërs is dat waarbij iedere vrouw van het land eens in haar leven moest zitten in de tempel en geslachtsgemeenschap moest hebben met een vreemdeling.” Herodotus overdrijft hier, maar de praktijken bestonden dus wel.
Overigens vinden we gelijkaardige prostitués ook in India en elders.
Griekse gezelschapsdames
Bij de Feniciërs was de godin van dienst Astarte, bij de Grieken Aphrodite, godin van de liefde. Bij de Romeinen heet zij Venus.
In de stad Korinthe was volgens de schrijver Strabo “de tempel van Aphrodite zo rijk dat ze meer dan duizend tempelslaven en courtisanes bezat, van wie zowel mannen als vrouwen zich gaven voor de godin.”
Stilaan evolueerde dit gebruik naar regelrechte prostitutie, waarbij het religieuze karakter plaats maakte voor een louter seksuele handeling. De Grieken kenden trouwens naast de gewone prostitutie ook een vorm van luxeprostitutie met de hetaeren, hoogopgeleide gezelschapsdames die niet alleen garant stonden voor seksueel genot, maar ook voor een hoogstaande conversatie over kunst en filosofie. Hetaeren zijn te vergelijken met de Japanse geisha’s.
Bisschoppelijke bordelen
In de 12e eeuw waren de bordelen in het Zuid-Londense Southwark zelfs eigendom van de bisschop van Winchester. Zo verdiende deze kerkvorst geld aan de zonden van zijn overspelige gelovigen.
Over het algemeen was men in de middeleeuwen niet zo preuts. In veel steden waren er openbare badhuizen, die vaak ook als bordeel dienst deden. Omdat deze badhuizen extra verwarmd werden, noemde men ze ‘stoven’.
De Stoofstraat in Brussel telde niet minder dan drie stoven, badhuizen annex bordeel. En toevallig of niet, op de hoek van deze straat staat ons beroemde Manneken Pis! Misschien niet zo’n onschuldig beeldje dus?
Toulouse-Lautrec
Sindsdien droegen sekswerkers dus een dubbel stigma: ze vormden een gevaar voor de moraliteit én voor de volksgezondheid.
In de 19e eeuw zien we, vooral in artistieke middens in Frankrijk, een nieuwe belangstelling ontstaan voor de wereld van de prostitutie.
Bekendste voorbeeld is de kunstenaar Henri de Toulouse-Lautrec, die van bordelen en cabarets - de scheidingslijn tussen beide was soms héél dun - zijn specialiteit maakt. Hij leed trouwens aan syfilis.
Sekswerkers aan het woord
In België zijn er naar schatting 25.000 sekswerkers aan de slag, van de straat tot het internet. Ze leveren hun erotische diensten vanuit diverse drijfveren, van geldnood tot adrenalinekick. De sekswerkers hebben een uniek venster op de seksuele zeden en levensverhalen van klanten uit alle sociale geledingen.
Maar de jobvereisten zijn niet min. Het beroep vergt sterke empathie, ondernemerschap en een fysieke topconditie. Sekswerkers bieden lichamelijk genot te koop aan, maar ze moeten op hun hoede zijn voor soa’s en ongewenst klantengedrag. En bestand zijn tegen het morele stigma rond betaalde seks. Bovendien hangt de schaduw van uitbuiting en mensenhandel over het beroep.
Prostitutie is overigens niet illegaal in België, maar hun schimmige statuut duwt veel sekswerkers sociaal in het verdomhoekje.
Canvas CuriosaZin in meer Canvas Curiosa?Bekijk de voorbije afleveringen
De huik, de Hollandse boerka
Vandaag kijken we met verontwaardiging naar Afghanistan, waar onder de taliban de boerka opnieuw zijn opgang maakt in het straatbeeld.
Wist je dat vanaf de late middeleeuwen in onze streken een gelijkaardige mantel werd gedragen? De huik.
Profeet Mohammed vertrapt?
Enkele jaren geleden veroorzaakte een foto van een Belgische preekstoel een rel in Turkije. Reden: in de kerk van Dendermonde staat een engel die een gebaarde man vertrappelt.
Volgens de Turkse media stelde dit de profeet Mohammed voor.
De laatste gesneuvelde van WOI
Op 11 november 1918 werd in een treinwagon in Noord-Frankrijk de wapenstilstand ondertekend. Op die laatste oorlogsdag sneuvelden nog heel wat soldaten aan beide kanten van het front.
Wie was de allerlaatste soldaat die sneuvelde in de Groote Oorlog van 14-18?
Het verdwenen panorama
De Grote Moskee van Brussel is nu een niet echt fraai complex in het Jubelpark. Wist je dat dit gebouw er oorspronkelijk helemaal anders uitzag en dat het een expositieruimte was voor een panoramaschilderij van meer dan 100 meter lang?
Waar is dit schilderij nu naartoe?
De vergeten vliegtuigramp van 1973
Op 22 december 1973 crashte een Caravelle van Sobelair tegen de bergen nabij Tanger, Marokko. 106 inzittenden, Sabenabemanning incluis, kwamen om. De grootste catastrofe uit de Belgische luchtvaartgeschiedenis.
En toch lijkt deze ramp vergeten.
Het verdwenen ministaatje
Ruim 200 jaar geleden ontstond een ministaatje. Het heeft net iets meer dan een eeuw bestaan. En wat meer is, nu ligt het in België.
Tussen Luik, Maastricht en Aken was ooit een uniek vierlandenpunt, want daar lag het ministaatje Neutraal Moresnet.
Het kommetje van Sint-Franciscus
Franciscus van Assisi bezat tijdens zijn leven drink- en eetkommetjes, die na zijn dood door zijn volgelingen als relieken werden bewaard.
Wist je dat twee van die kommetjes zijn overgebleven in Sint-Truiden en Herentals?
Maar zijn ze écht uit de 13de eeuw, de tijd van Franciscus?
Het ware verhaal van de Schone en het Beest
Wie kent niet het sprookje van de Schone en het Beest, over een monsterlijk wezen dat verliefd wordt op een mooie jonge vrouw.
Het verhaal is gebaseerd op het leven van Petrus Gonsalvus, de weerwolfman uit Tenerife. Hij leidde een uitzonderlijk leven.
De paus uit de Nederlanden
Op 9 januari 1522 - 500 jaar geleden - werd Adriaan Boeyens uit Utrecht tot paus verkozen. Adrianus VI is de enige paus uit onze streken.
Wie was deze man? Hoe kwam hij als zoon van een eenvoudige timmerman op de pauselijke troon? En hoe verklaart men zijn plotse dood?
De Brusselse avonturen van Charlotte Brontë
De Engelse zusters Brontë zijn beroemd voor hun romans, die tot de wereldliteratuur behoren.
Wist je dat Charlotte en Emily in 1842 geruime tijd in een Brussels pensionaat verbleven? Charlotte werd verliefd op haar leraar en deed hier inspiratie op voor haar latere romans.
Jaqcues Le Maire, de ontdekker van Tonga
De eilandenstaat Tonga kwam onlangs in de media door de vulkaanuitbarsting die daar plaatsvond.
Wist je dat deze eilanden in 1616 'ontdekt' werden door een ontdekkingsreiziger, afkomstig uit onze streken? Hij zette als eerste Europeaan voet op Tonga.
Sekswerker, het oudste beroep ter wereld?
Tempelprostitutie
Griekse gezelschapsdames
Bisschoppelijke bordelen
Toulouse-Lautrec
Sekswerkers aan het woord
Zin in meer Canvas Curiosa?