Canvas CuriosaDe vergeten vliegtuigramp van 1973De crash van Tanger
Enige tijd geleden zat Gisele Croux uit Hasselt met belangstelling te kijken naar de Canvas-docureeks Sabena, waarin de geschiedenis van onze nationale luchtvaartmaatschappij uit de doeken wordt gedaan. In de tweede aflevering ging het over de fatale vliegtuigcrash bij Berg-Kampenhout in 1961, waarbij 73 doden vielen. Groot was haar verbazing toen de commentaarstem zei: “Na het drama van Berg vallen er geen dodelijke slachtoffers meer in een passagierstoestel van Sabena.”
Onmiddellijk nam ze contact op met Canvas. Ze vroeg waarom in de reeks niets werd gezegd over de ramp van 1973. Een crash nabij Tanger, Marokko, waarbij 106 mensen om het leven kwamen, onder wie haar eigen vader Pieter Croux.
Het is de grootste catastrofe uit de Belgische luchtvaartgeschiedenis en toch lijkt deze ramp vergeten.
Canvas Curiosa zoekt uit wat er gebeurde…
Onmiddellijk nam ze contact op met Canvas. Ze vroeg waarom in de reeks niets werd gezegd over de ramp van 1973. Een crash nabij Tanger, Marokko, waarbij 106 mensen om het leven kwamen, onder wie haar eigen vader Pieter Croux.
Het is de grootste catastrofe uit de Belgische luchtvaartgeschiedenis en toch lijkt deze ramp vergeten.
Canvas Curiosa zoekt uit wat er gebeurde…
Kerstvlucht
Het was zaterdag 22 december 1973. Pieter Croux, een 39-jarige chef de cabine bij Sabena, zou een dienst overnemen van een zieke collega. Officieel was Croux met verlof, maar ‘t was een korte vlucht naar Casablanca in Marokko, met tussenlanding in Tanger. Pieter Croux, vader van vier kinderen, zou tijdig terug zijn om samen met zijn gezin van de kerstdagen te genieten in België.
Het toestel, dat de vlucht zou uitvoeren, was een Sud Aviation SE-210 Caravelle, gebruikt door de Belgische chartermaatschappij Sobelair, die het had doorverhuurd aan de Marokkaanse luchtvaartmaatschappij Royal Air Maroc. Maar de 7-koppige Sabenabemanning was wel Belgisch, op een Marokkaanse steward na. Voor een meisje uit Sint-Truiden was het haar debuutvlucht als airhostess van Sabena.
De vlucht vertrok leeg vanuit Brussel naar Parijs. Daar kwamen 99 passagiers aan boord, hoofdzakelijk Marokkaanse studenten en arbeiders die naar huis wilden om daar de vakantiedagen door te brengen. Daarnaast ook enkele Franse en Belgische toeristen. Er vlogen in die periode weinig vliegtuigen en dat had alles te maken met de oliecrisis van 1973, maar deze kerstvlucht mocht toch doorgaan.
Het toestel, dat de vlucht zou uitvoeren, was een Sud Aviation SE-210 Caravelle, gebruikt door de Belgische chartermaatschappij Sobelair, die het had doorverhuurd aan de Marokkaanse luchtvaartmaatschappij Royal Air Maroc. Maar de 7-koppige Sabenabemanning was wel Belgisch, op een Marokkaanse steward na. Voor een meisje uit Sint-Truiden was het haar debuutvlucht als airhostess van Sabena.
De vlucht vertrok leeg vanuit Brussel naar Parijs. Daar kwamen 99 passagiers aan boord, hoofdzakelijk Marokkaanse studenten en arbeiders die naar huis wilden om daar de vakantiedagen door te brengen. Daarnaast ook enkele Franse en Belgische toeristen. Er vlogen in die periode weinig vliegtuigen en dat had alles te maken met de oliecrisis van 1973, maar deze kerstvlucht mocht toch doorgaan.
Crash in de bergen
Er was een waarschuwing voor slecht weer, maar de ervaren piloten van Sabena besloten dat dit geen beletsel kon zijn en ze vertrokken die avond op Le Bourget in Parijs, richting Marokko.
Bij de nadering van Tanger – het was toen al 22 uur en dus stikdonker – was het fel aan het regenen. Er waaide een sterke zuidwestenwind. Het toestel vloog toen over het Rifgebergte in de noordelijk punt van Marokko.
Maakte de piloot een navigatiefout? Gaf de controletoren in Tanger verkeerde informatie door? Werkten de navigatiebakens niet naar behoren? Of baseerde men zich op verouderde kaarten? We weten het niet, maar de Caravelle vloog te pletter tegen de rotsen van het Mellalyene-massief, ten noorden van de stad Tétouan.
Bij de nadering van Tanger – het was toen al 22 uur en dus stikdonker – was het fel aan het regenen. Er waaide een sterke zuidwestenwind. Het toestel vloog toen over het Rifgebergte in de noordelijk punt van Marokko.
Maakte de piloot een navigatiefout? Gaf de controletoren in Tanger verkeerde informatie door? Werkten de navigatiebakens niet naar behoren? Of baseerde men zich op verouderde kaarten? We weten het niet, maar de Caravelle vloog te pletter tegen de rotsen van het Mellalyene-massief, ten noorden van de stad Tétouan.
Alle inzittenden dood
Alle inzittenden dood
Waar is papa?
Volledig scherm
Een dag later, op zondagmorgen 23 december, werd er aangebeld ten huize Croux. De kinderen dachten dat papa thuiskwam, maar er stond iemand anders van Sabena aan de deur. Hij kwam vertellen dat de Caravelle van Sobelair vermist was in de bergen nabij Tanger. Van de bemanning of de passagiers was geen nieuws. Veel meer wist de man op dat moment nog niet te vertellen.
In de loop van dag kwam dan op de radio en de televisie de melding dat het toestel was gecrasht tegen de rotsen, ergens tussen Tétouan en Tanger.
Het zou nog twee dagen duren eer de eerste lichamen konden geborgen worden. De reddingswerkers konden alleen te voet of per muilezel de tocht afleggen door het onherbergzame gebied tot aan de plek des onheils. Op kerstdag 25 december kwam dan het noodlottige nieuws: álle 106 inzittenden van de Caravelle, Sabenabemanning incluis, waren dood.
In de loop van dag kwam dan op de radio en de televisie de melding dat het toestel was gecrasht tegen de rotsen, ergens tussen Tétouan en Tanger.
Het zou nog twee dagen duren eer de eerste lichamen konden geborgen worden. De reddingswerkers konden alleen te voet of per muilezel de tocht afleggen door het onherbergzame gebied tot aan de plek des onheils. Op kerstdag 25 december kwam dan het noodlottige nieuws: álle 106 inzittenden van de Caravelle, Sabenabemanning incluis, waren dood.
Belgische sigaretten
Enkele familieleden, onder wie de echtgenotes van de piloot Potel en van de hoofdsteward Croux, wilden naar Marokko afreizen om de plaats van de crash te bezoeken, maar ze kregen geen visum van de Marokkaanse overheid.
Later zouden ze van de hulpverleners vernemen dat het erg moeilijke omstandigheden waren om in te werken, een steile helling vol rotsen en modder, waar het uiteengereten vliegtuig lag of wat ervan overbleef en daartussen de lichamen van de slachtoffers.
Dochter Fabienne Croux, die zelf stewardess zou worden, vertelt: “Er deden toen allerlei verhalen de ronde. In de omgeving van de plaats van het ongeval waren enkele kleine bergdorpjes waar de inwoners straatarm waren. In de weken na de crash zouden in die dorpen plots Belgische sigaretten verkocht zijn.”
Later zouden ze van de hulpverleners vernemen dat het erg moeilijke omstandigheden waren om in te werken, een steile helling vol rotsen en modder, waar het uiteengereten vliegtuig lag of wat ervan overbleef en daartussen de lichamen van de slachtoffers.
Dochter Fabienne Croux, die zelf stewardess zou worden, vertelt: “Er deden toen allerlei verhalen de ronde. In de omgeving van de plaats van het ongeval waren enkele kleine bergdorpjes waar de inwoners straatarm waren. In de weken na de crash zouden in die dorpen plots Belgische sigaretten verkocht zijn.”
Afscheid op Zaventem
De stoffelijke resten van de zes Belgische bemanningsleden werden gerepatrieerd naar Zaventem. Op 31 december 1973 vond in een rouwkapel, ingericht in vliegtuigloods nr. 40 op de luchthaven, een uitvaartdienst plaats ter nagedachtenis van de slachtoffers.
De familie heeft het lijk van Pieter Croux nooit gezien. De kist mocht niet meer geopend worden.
“We weten dus niet zeker of het wel zijn lichaam was dat we begraven hebben.”
De familie heeft het lijk van Pieter Croux nooit gezien. De kist mocht niet meer geopend worden.
“We weten dus niet zeker of het wel zijn lichaam was dat we begraven hebben.”
Vergeten?
Vergeten?
Volledig scherm
Hoe komt het dat deze ramp met een Belgisch toestel, de grootste catastrofe uit de Belgische luchtvaartgeschiedenis, in de vergetelheid is geraakt? Op lijsten van ongevallen met Sabena staat deze niet vermeld, want het was strikt genomen geen Sabenavlucht, zelfs geen Sobelairvlucht. De Caravelle was tijdelijk in gebruik door Royal Air Maroc, met vertrekpunt Parijs. Maar de bemanning bestond wel uit Sabéniens.
Er zijn geen televisiebeelden bewaard en op enkele wazige foto’s van Agence Presse na is er ook geen ander beeldmateriaal over de catastrofe. Wellicht is daarom – in dit visuele tijdperk – de herinnering aan de crash van Tanger weggedeemsterd.
Maar dat maakt het verdriet van de families niet kleiner, wel integendeel. Want hoe vier je met je gezin de kerst- en nieuwjaarsdagen, als er boven die feesten altijd de schaduw van de vliegtuigramp hangt?
Er zijn geen televisiebeelden bewaard en op enkele wazige foto’s van Agence Presse na is er ook geen ander beeldmateriaal over de catastrofe. Wellicht is daarom – in dit visuele tijdperk – de herinnering aan de crash van Tanger weggedeemsterd.
Maar dat maakt het verdriet van de families niet kleiner, wel integendeel. Want hoe vier je met je gezin de kerst- en nieuwjaarsdagen, als er boven die feesten altijd de schaduw van de vliegtuigramp hangt?
Canvas CuriosaZin in meer Canvas Curiosa?Bekijk de voorbije afleveringen
De huik, de Hollandse boerka
Vandaag kijken we met verontwaardiging naar Afghanistan, waar onder de taliban de boerka opnieuw zijn opgang maakt in het straatbeeld.
Wist je dat vanaf de late middeleeuwen in onze streken een gelijkaardige mantel werd gedragen? De huik.
Profeet Mohammed vertrapt?
Enkele jaren geleden veroorzaakte een foto van een Belgische preekstoel een rel in Turkije. Reden: in de kerk van Dendermonde staat een engel die een gebaarde man vertrappelt.
Volgens de Turkse media stelde dit de profeet Mohammed voor.
De laatste gesneuvelde van WOI
Op 11 november 1918 werd in een treinwagon in Noord-Frankrijk de wapenstilstand ondertekend. Op die laatste oorlogsdag sneuvelden nog heel wat soldaten aan beide kanten van het front.
Wie was de allerlaatste soldaat die sneuvelde in de Groote Oorlog van 14-18?
Het verdwenen panorama
De Grote Moskee van Brussel is nu een niet echt fraai complex in het Jubelpark. Wist je dat dit gebouw er oorspronkelijk helemaal anders uitzag en dat het een expositieruimte was voor een panoramaschilderij van meer dan 100 meter lang?
Waar is dit schilderij nu naartoe?
Omlaag schuiven om verder te gaan
Swipe to continue
Vegen om verder te gaan
De vergeten vliegtuigramp van 1973
Kerstvlucht
Crash in de bergen
Alle inzittenden dood
Belgische sigaretten
Afscheid op Zaventem
Vergeten?
Zin in meer Canvas Curiosa?